SRBIJA / ŠARIĆEV SARADNIK U POSLU SA MALIM HIDROELEKTRANAMA


26.02.2019
Miloš Pandrc, osuđen za šverc droge kao pripadnik klana Darka Šarića, iz zatvora je postavljen za zastupnika firme koja je izgradila hidroelektranu Virovci u Bosilegradu. Lokaciju i neke dozvole za elektranu prodala im je firma koja se dovodi u vezu sa Ljubišom Buhom Čumetom. Virovci su jedna od šest malih hidroelektrana za koje Ministarstvo zaštite životne sredine tvrdi da su nezakonito dobile građevinske dozvole

Dok su se krajem 2018. vozili uskim putevima Bosilegrada, uz granicu sa Bugarskom, tražeći pogodno mesto da fotografišu ono što je od prirode ostalo, novinari Centra za istraživačko novinarstvo Srbije (CINS) naišli su na posečene vrbe i uništena rečna korita.

Hristov Botju iz obližnjeg sela Donje Tlamino za štetu krivi investitore u male hidroelektrane zbog čega se sa sugrađanima buni protiv njihove izgradnje u ovom kraju.

„Ova rečica je ranije obilovala pastrmkom potočarom“, pokazao je Botju reku pored puta. „Mi smo golim rukama hvatali ribe. Sada ih nema.“

 

Početkom 2019. tamošnja ekološka udruženja organizovala su protest tražeći, između ostalog, da se ispita kako male hidroelektrane zagađuju životnu sredinu. Lokalna vlast, predvođena Vladimirom Zaharijevim, predsednikom opštine Bosilegrad, odgovorila je istovremenim kontraprotestom – pravdajući investitore, koji su na teritoriji Bosilegrada izgradili četiri mini hidroelektrane i grade još toliko.

Opštinska uprava imala je svoj udeo u tome. U Opštini su između 2010. i 2013. godine izdali građevinske dozvole za šest malih hidroelektrana – Virovci, Reka 1, Bistar, Branjovica, Tlamino iGradište.

Na osnovu dopisa Botjua, početkom 2018, predstavnici Zavoda za zaštitu prirode izašli su u kontrolu završenih i hidroelektrana u izgradnji. Tom prilikom su utvrdili da navedene hidroelektrane nemaju neophodne uslove zaštite prirode.

U Opštini tvrde da za izgradnju hidroelektrana, prema tada važećim propisima, uslovi zaštite prirode nisu bili potrebni, jer su bili sastavni deo vodnih uslova izdatih od strane Republičke direkcije za vode, navodi se u odgovoru CINS-u. 

Međutim, nakon obilaska Zavoda, usledio je nadzor inspekcije Ministarstva zaštite životne sredine, koja se u novembru iste godine obratila Ministarstvu građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, tvrdeći da su dobijene građevinske dozvole suprotne Zakonu o zaštiti prirode. Početkom januara iz Ministarstva su novinarima odgovorili da su prijave Ministarstva zaštite životne sredine u radu.

 

Na pitanje novinara da li su uslovi zaštite prirode bili potrebni u trenutku izdavanja građevinskih dozvola, iz ministarstava nisu odgovorili do objave teksta.

 

Zavod je utvrdio još nepravilnosti. Dok su na nekim hidroelektranama riblje staze, koje bi trebalo da omoguće slobodan protok ribe, zatvorene drvenom pregradom, prilikom izgradnje jedne hidroelektrane uklonjena je vegetacija kraj reke. 


„Degradacija obale ima posledice po čitav ekosistem”, rekla je za CINS Jelena Čanak Atlagić, istraživačica na Institutu za biološka istraživanja. Ona je dodala da se pregrađivanjem ribljih staza ometa prirodno kretanje, hranjenje i razmnožavanje ribljih vrsta.

„Uništavanje staništa može uzrokovati potencijalni nestanak ribljih vrsta koje su od značaja lokalnoj zajednici za turizam i rekreativni ili sportski ribolov, a to dalje može da ima ekonomske posledice - manje ribolovnog turizma, manje novca”, objasnila je Atlagić.

 

U posao iz zatvora

 

Izmeštene iz naselja, hidroelektrane Bosilegrada, jedne od najsiromašnijih opština na jugu zemlje, nadovezuju se jedna na drugu, ostavljajući uz reku red dugih plastičnih cevi. Jedna od njih, možda i najlepša od svih, elektrana Virovci, nalazi se blizu zaštićenog rezervata prirode Jarešnik, šume retkog crnog bora na Dukat planini. Građevinska dozvola za njenu izgradnju našla se među osporenima od strane inspekcije Ministarstva zaštite životne sredine.

 

 

26.02.2019 · CINS