NEMČKA / NEMAČKI SUD PRESUDIO DA ROMKINJA NEMA PRAVO NA PENZIJU ZA RAD U GETU


22.05.2019
Pod nacističkom okupacijom u Drugom svetskom ratu Jevreji su u mnogim evropskim zemljama oterani u geto gde su terani na prisilni rad. Kao jedan od načina obeštećenja Nemačka je ustanovila takozvanu penziju za rad u getu. Do danas je sporno da li na nju pravo imaju samo Jevreji ili i pripadnici drugih naroda. U postupku koji bi mogao da posluži kao presedan, sud u Nemačkoj odbio je zahtev jedne Romkinje iz Srbije da po tom osnovu dobije penziju.  

U obrazloženju, Socijalni sud u Berlinu naveo je da u vreme okupacije u Drugom svetskom ratu u Srbiji i Makedoniji nije bilo geta za pripadnike romske manjine.

 

Sud je saopštio da je do takvog zaključka došao na osnovu iskaza stručnjaka za istoriju, i da zato tužiteljka nema pravo na nemačku penziju za rad u getu.

 

Prema navodima suda, proteklih je godina veći broj Roma sa područja bivše Jugoslavije pokušao da ostvari pravo na penziju za rad u getu tokom nacističke okupacije.

 

Nemačko penziono osiguranje je takve zahteve odbilo, nakon čega je oko 200 građana romske nacionalnosti preko jedne advokatske kancelarije podnelo tužbe Socijalnom sudu.

 

U konkretnom slučaju, sud je ocenio da izjave tužiteljke, koja je 1934. godište, i brojnih drugih tužitelja u paralelnim postupcima, ne mogu da potvrde postojanje geta za Rome, prenela je agencija Dpa.

 

Žena je u tužbi tvrdila da je kao dete od aprila 1941. do septembra 1944. godine prinudno boravila u Smederevskoj Palanci i da je tamo bila pod nadzorom nemačkih vojnika, bez kontakta sa lokalnim stanovništvom. Ona je rekla da je, da ne bi umrla od gladi, obavljala poljske radove i čuvala stoku, a zauzvrat dobijala hranu.

 

Njene izjave, prema oceni suda, "niti su u skladu sa istorijskim činjenicama", niti se u njima može prepoznati "lično i individualno iskustvo". Pre se stiče utisak da su  "tužiteljki i drugim podnosiocima zahteva na potpis stavljene unapred pripremljene izjave koje nisu zasnovane na lično doživljenom progonu", naveo je sud.

 

Nemački sud tužbu je odbacio posle usmene rasprave i ličnog iskaza dvojice veštaka za istoriju. Oni su rekli da je u pravnom smislu geto vrlo maglovit pojam, ali da ga karakterišu izolacija, koncentracija i interniranje određenog dela stanovništva, pri čemu nije važno istorijsko značenje te reči, ili šta neka okupaciona vlast tako naziva.

 

Veštaci su ocenili da istorijski podaci, važeći okupacioni zakoni i haotične okupacione strukture ne govore u prilog tome da su u vreme rata na prostoru današnje Srbije i Severne Makedonije postojala geta za Rome.

 

Sirotinjska romska naselja koja su i u to vreme postojala na Balkanu nisu, bez obzira na vladavinu nacionalsocijalizma, geto u smislu zakona o penzijama za rad u getu, ocenio je sud, a preneli nemački mediji.

 

Sud je izrazio sumnju i u potvrdu o životu koju je tužiteljka predala, i koja je preduslov za isplatu penzije u inostranstvu. Potvrdu je, kako je naveo sud, izdala "ustanova sa sedištem u Skoplju koja se bavi zaštitom interesa Roma u Makedoniji, a ne ustanova koja je za to ovlašćena, poput srpskog penzijskog osiguranja".

 

Nemački Savezni socijalni sud doneo je još 1997. godine presudu prema kojoj osobe koje su nacisti u ratu internirali u geto imaju pravo na nemačku penziju. Ta penzija, koja se razlikuje od penzije za prinudni rad, u početku se prvenstveno odnosila na Jevreje koji su bili internirani u geta u Poljskoj, a 2009. godine je proširena na sve osobe koje su radile u getu.

 

Izvor: EURACTIV.rs

22.05.2019 · NEMČKA / ROMKINJA / PENZIJA