NA-DANASNJI-DAN / NA DANAŠNJI DAN 21. OKTOBAR


21.10.2020
1917 Rodjen je američki trubač, pevač, kompozitor i šef orkestra Džon Birks "Dizi" Gilespi (John, Dizzy Gillespie), jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza. Imao je presudnu ulogu u stvaranju "bi-bap" muzike.

1422 Umro je francuski kralj Šarl VI (Charles), koji je vladao 42 godine. U početku vladavine nazivan je "Šarl Voljeni" (le Bien-Aime), a od 1392, posle nekoliko napada ludila dobio je nadimak "Šarl Ludi" (le Fou). Tokom njegove vladavine Englezi, predvođeni kraljem Henrijem V (Henry), 1415. naneli su težak poraz francuskim trupama u bici kod Azenkura i osvojili severnu Francusku sa Parizom.

1760 Rodjen je japanski slikar Kacušika Hokusaj (Katsushika Hokusai), glavni predstavnik realizma u japanskom slikarstvu. Slikao je scene iz svakodnevnog života i predele, uključujući čuveni ciklus "Trideset pogleda na Fudžijamu".

1772 Rodjen je engleski pisac i mislilac Semjuel Tejlor Kolridž (Samuel Taylor Coleridge). Postavio je filozofske i teorijske osnove engleskog romantizma, a njegovo delo, iako malo po obimu, snažno je uticalo na evropsko pesništvo 19. veka ("Književna biografija", "Stari mornar", "Kublaj Kan", "Kristabela", zajednička zbirka pesama sa Vordsvortom (Wordsworth) "Lirske balade").

1805 U bici kod Trafalgara Britanci pod Horacijom Nelsonom porazili su francusko-špansku flotu, a da nisu izgubili nijedan brod. U bici je smrtno ranjen legendarni britanski admiral, a pobeda je Engleskoj obezbedila prevlast na moru za ceo naredni vek.

1833 Rodjen je švedski hemičar, industrijalac i pronalazač Alfred Bernard Nobel (Bernhard). Pronalaskom dinamita 1867. stekao je veliko bogatstvo čiji je deo zaveštao fondu za nagrade za vanredna dostignuća u fizici, hemiji, medicini, književnosti i zalaganju za mir.

1879 Tomas Edison (Thomas) izvršio je u laboratoriji u Nju Džersiju probu svog najnovijeg izuma sijalice sa grafitnim nitima. Sijalica je svetlela čitavih 13 časova.

1917 Rodjen je američki trubač, pevač, kompozitor i šef orkestra Džon Birks "Dizi" Gilespi (John, Dizzy Gillespie), jedan od najboljih trubača i improvizatora u istoriji džeza. Imao je presudnu ulogu u stvaranju "bi-bap" muzike.

1938 Japanske trupe su posle nekoliko meseci bombardovanja zauzele kineski grad Kanton.

1941 Nemci su u Kragujevcu u Drugom svetskom ratu streljali više od 7.000 civila, medju kojima i učenike kragujevačke gimnazije.

1944 Američke trupe su zauzele Ahen, prvi veći nemački grad koji su u Drugom svetskom ratu osvojili saveznici.

1945 Na izborima u Francuskoj prvi put su glasale žene.

1950 Kineske trupe počele su okupaciju Tibeta.

1969 Vili Brant (Willy Brandt) je formirao koalicionu vladu socijaldemokrata i liberala, i postao prvi socijaldemokratski kancelar Zapadne Nemačke. Vodio je politiku popuštanja zategnutosti u svetu, posebno u odnosima s istočnoevropskim zemljama, a njegova "istočna politika" je doprinela stabilizaciji prilika u Evropi.

1969 Umro je američki pisac Žan Luj Keruak (Jean Louis Kerouac), poznat kao Džek Keruak (Jack), najpoznatiji romansijer bitničkog pokreta pedesetih godina 20. veka ("Na putu", "Podzemljaši", "Doktor Saks", "Anđeli pustoši").

1984 Umro je francuski filmski režiser Fransoa Trifo (Francois Truffaut), jedan od tvoraca "novog talasa" francuskog filma. Svetsku slavu je stekao prvim filmom "400 udaraca" (1959), ("Žil i Džim", "Američka noć", "Pucajte na pijanistu", "Poslednji metro").

1986 SAD su naredile grupi od 55 sovjetskih diplomata da napuste zemlju do 1. novembra kao odgovor na proterivanje petorice američkih diplomata iz Moskve.

1990 U Bejrutu je, zajedno sa članovima porodice, ubijen vodja libanske Nacionalne liberalne partije i jedan od lidera hrišćanske zajednice u Libanu Deni Šamun (Dany Chamoun).

1991 Na osnovu odluke Predsedništva SFR Jugoslavije jedinice Jugoslovenske narodne armije napustile su Sloveniju.

1994 SAD i Severna Koreja su potpisale sporazum prema kojem će Pjongjang zamrznuti i potom napustiti nuklearni program.

1997 Milo Djukanović, premijer Crne Gore, pobedio je na predsedničkim izborima Momira Bulatovića, dotadašnjeg predsednika, koji je imao podršku predsednika Srbije Slobodana Miloševića. Time je znatno smanjen Miloševićev uticaj u Crnoj Gori, a novi predsednik je svoju politiku usmerio na izdvajanje te republike iz jugoslovenske federacije.

2001 Jugoslovenski general u penziji Pavle Strugar doborovoljno se predao Medjunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu, pred kojim je optužen za kršenje zakona i običaja rata na području Dubrovnika 1991. Bio je prvi oficir bivše Jugoslovenske narodne armije koji se dobrovoljno predao ovom sudu i osudjen je na osam godina zatvora.

2003 U seriji velikih požara koji su zahvatili šume i naselja u okolini Los Andjelesa i San Dijega (južna Kalifornija), poginule su 22 osobe, izgorelo je više od 300.000 hektara šume i oko 3.500 kuća.

2005 Umrla je Širli Horn (Shirley) džez pevačica i dobitnica nagrade "Gremi", poznata po svojim intimnim, šapućućim vokalima i po virtuoznom sviranju na klaviru.

2007 Umrla je britanska glumica Debora Ker (Deborah Karr) jedna od najvećih holivudskih glumica pedesetih godina. Medju njenim najpoznatijim filmovima su "Odavde do večnosti", "Kralj i ja", "Quo Vadis" i "Nezaboravna ljubavna priča". Igrala je sa poznatim glumcima medju kojima su Bert Lankaster, Jul Briner, Keri Grant.

2007 Na vanrednim parlamentarnim izborima u Poljskoj, Partija prava i pravde (PiS), predvodjena evroskeptikom Jaroslavom Kačinjskim, dobila je apsolutnu većinu. Na izbore je izašlo 55,3 odsto od 30,5 miliona registrovanih birača.

2011 Umro Antonio Kasese (Cassese), italijanski pravnik, specijalista za medjunarodno javno pravo, prvi Predsednik Medjunarodnog krivičnog tribunala za bivšu Jugoslaviju (od 1993. do 1997.)

2014 Jugoslovenska glumica, najveća tragičarka svog doba i članica Jugoslovenskog dramskog pozorišta od njegovog osnivanja, Marija Crnobori, preminula je u 96. godini.

2019 U Švajcarskoj je uhapšen Zoran Pantić, osudjeni za ubistvo šestočlane bošnjačke porodice iz Teslića, koji je 24 godina ranije pobegao iz zatvora u Bjeljini.
/ BETA.RS

                                                                                            

 

21.10.2020 · NA-DANASNJI-DAN__/__NA_DANAŠNJI_DAN_21._OKTOBAR